De koffieautomaat online

In mijn korte professionele leven heb ik het meeste geleerd in het bijzijn van koffie. De koffieautomaat als drinkplaats voor de homo archivaris. Hier leer je als jongeling de kneepjes van het vak. Overleven op de oneindige steppen van het records continuüm. Beschrijven of beschreven worden.

Twitter is de online koffieautomaat. Hier hoor ik de laatste kunstjes uit archievenland. Hier krijg ik de nieuwste standaarden, oplossingen én fouten geserveerd. In een heerlijk ongedwongen sfeer. Ik leer collega’s kennen die ik wellicht nooit in de levende lijve zal ontmoeten, maar op den duur misschien beter ken dan mijn collega’s aan de overkant. Voor- en nadelen dus. Maar vooralsnog geniet ik enorm van de voordelen.

Zand in de ogen

Van alle dingen vind ik de sandbox het minst motiverende ding. En dat terwijl ik in de wiki juist een grote motivatie ie. De reden is eenvoudig. Na ding #13 is #14 een beetje mosterd na de maaltijd.

Maar dat wil niet zeggen dat ik het idee van de zandbak niet kan waarderen. Het is namelijk een ideale methode om te kijken of een wiki wat voor je organisatie is en of een wiki wel het meest geëigende instrument is om je doel te bereiken. 2.0 applicaties moeten mijns inziens namelijk nooit als een doel op zich worden gezien. Het gaat om de manier van communiceren en niet zozeer om het instrument. Dus in een zandbak springen voorkomt zand in je ogen.

En om af te sluiten een klassieker op het gebied van zandbakken ;-)

Motivation by wiki

Mijn conclusie na het bekijken van diverse wiki's is voor mij dat een wiki zo succesvol is als de gebruikersgroep die er achter staat. Een niet zo een wereldschokkende conclusie, maar als ik denk aan de toepassingen wel een heel belangrijke. Is je gebruikersgroep klein, slecht gemotiveerd of zit deze gewoon zonder tijd dan is een wiki net zo handig als elke ander kennisdelingsinstrument. Sterker nog, dan zou ik er niet eens aan beginnen.

Maar beschik je wel over die potentieel grote, gemotiveerde en enigszins timemanagementgewijsonderlegde gebruikersgroep dan is de wiki een ideaal instrument om kennis te delen en vast te leggen. Zeker wanneer de middelen beperkt zijn en je niet te veel wil leunen op een ondersteunende organisatie.

Het lijkt mij een ideale manier van werken binnen een kennisorganisatie. Je krijgt als deelnemer een eigen verantwoordelijkheid en vrijheid ten opzichte van de organisatie om je kennis vast te leggen en te delen. Dat laatste maakt het nog idealer omdat je informatie automatisch voor de gehele groep beschikbaar maakt. Dat dwingt je er als auteur toe om je bijdrage goed te ordenen en op te schrijven. Peer review on the job! Wat wil een kenniswerker nog meer?

Altijd maar weer een label op dingen willen plakken

Het is weer verkiezingstijd: debatten, posters en veel, heel veel labels. Socialist, liberaal, populist, christen, Henk of Ingrid. Iedere deelnemer aan het politieke debat krijgt onherroepelijk een stempel opgedrukt. Dat die classificaties vaak de plank misslaan doet vaak niet ter zake. Neem bijvoorbeeld de labels Henk en Ingrid. Henk en Ingrid staan in het PVV psyche bekend als de normale man en vrouw, die bijkans schreeuwen om premier Geert. Dat een ander –niet in het minst Henk en Ingrid zelf- hen kan zien als potentiële D66 of Groen Links stemmers doet daar niets aan af. Henk en Ingrid hebben als labels een bepaalde connotatie gekregen. Elk label, elke tag, elke beschrijving is dan ook context afhankelijk. Tagging alleen leidt dus niet automatisch tot betere ontsluiting, maar geeft je zoals Ton de Looijer al zegt wel inzicht in het perspectief van de gebruiker.

Delicious is daarom voor mij vooral handig om te zien wat vrienden en collega’s belangrijk of interessant vinden. Hun context ken ik waardoor hun tags ook betekenisvol zijn voor mij. Om die reden zijn we binnen het huidige programma Beleid (waar ik tijdens de transitie nog deel van uitmaakte) ook begonnen met Delicious om elkaar op de hoogte te houden van interessante websites.

Dat zoiets voor gebruikerscommunities met hun eigen onderzoeksjargon ook goed werkt, lijkt mij evident.

10 x 2.0 wolkjes

Na de eerste dingen ben ik zelf steeds enthousiaster geworden over alles wat met 2.0 te maken heeft. Maar betekent dat ook dat wij als archivarissen al ons geld op 2.0 moeten zetten? In mijn optiek zijn we vooral bezig geweest met een nieuwe manier van communiceren. Iets wat we als archivarissen ook kunnen doen met ons publiek. Dat kan dankzij internet een stuk sneller, eenvoudiger, efficiënter en directer. Vooral dat laatste heeft een grote impact: kennis van de gebruiker kan zonder tussenkomst worden vastgelegd en verzameld. Dat hoeven we zelfs niet meer zelf te doen: opslag is geen issue meer, de cloud is the limit. Alles interactief, alles delen, alles doen, alles in de wolk. Dat hier mooie dingen uit kunnen komen, heb ik kunnen zien bij ding #1 tot en met #10.

Maar we moeten daarbij niet vergeten dat we het uiteindelijk over hulpmiddelen hebben. Instrumenten waarmee we mooie dingen kunnen maken en laten maken. 2.0 is geen doel op zich. Het feit dat we iets kunnen, hoeft nog niet te betekenen dat we het ook moeten doen. Iets niet 2.0 doen wil nog niet zeggen dat we 1.0 bezig zijn.

Dus zoals bij alles: bezint eer u begint. Want voor je het weet...

Vous-êtes shit

De laatste dag begon vrij vroeg. Ons hotel lag namelijk in de rosse buurt. Altijd gezellig, maar op 30 april 6:00 iets minder gezellig. Een ontevreden manspersoon riep namelijk gedurende een uur tegen een mij verder onbekende andere persoon: "Vous-êtes shit!" Nu is mijn Frans niet meer wat het is geweest, maar deze boodschap kon ik wel plaatsen. Vroeg op dus, maar op tijd in het congrescentrum.

Volgens mij zoek je tijdens een congres altijd naar directe toepassing voor je eigen werk. Vaak komt het daar niet direct van, maar dit congres had als uitdrukkelijke opdracht de praktijk. En juist op de laatste dag was er een heerlijk praktische sessie van Christopher Prom die een aantal testcases aan ons presenteerde. Op zijn website reikt hij ons allerhande hulpmiddelen aan voor digitaal archiveren. Daar ga ik nog eens nader naar kijken. Ik werd er meteen enthousiast van.

Het congres werd afgesloten met Charles Leadbeater, een zelfverklaard ideeën generator. Hij vertelde een leuk verhaal over de veranderingen in de omgang met informatie. Een luchtige afsluiting van het congres. Nu nog wachten op de presentaties. Die worden binnenkort geplaatst op de website van het SFA.

Omdat ons vliegtuig pas in de avond zou vertrekken, hebben we de rest van de dag rondgelopen in het prachtige Genève. Zoals altijd kwam daar weer voldoende beroepsdeformatie bij kijken. Archivarissen leren het helaas nooit.

Maar gezien het semi-lekkere weer hebben we ook voldoende van de stad kunnen zien én zijn we op zoek geweest naar presentjes voor het thuisfront. Gelukkig hoefde ik er niet lang over na te denken...

De derde dag

Mijn derde dag begon met een sessie over some things and no things door Evert Florijn en Gary Brannan. Zij gingen in op de nieuwe media en de wezen ons op het feit dat archivarissen moeten veranderen in wereld waarin informatie niet meer tastbaar is: "if it's not tangible it doesn't mean it's not important". Helemaal waar, doch er miste wel een stukje. In elke discussie over 2.0 en andere 'nieuwe' media mis ik het waardering & selectievraagstuk. Het is waar dat we te maken hebben met fundamenteel andere archiefstukken, maar het gaat nog altijd om archiefstukken. Waardering & selectie horen daar bij. In andere woorden: het feit dat we veel meer kunnen vastleggen, wil nog niet zeggen dat we dat ook moeten doen. Gelukkig kwam Charles Jeurgens daar nog op terug in zijn verhaal over Appraisal between risk and choice. Kwam het toch nog goed ;-)

Iemand die ook over 2.0 heeft geschreven is Steve Bailey en hij verzorgde een keynote na de lunch. Hier had ik erg naar uitgekeken omdat ik ook heb genoten van zijn boek. Hij stelde niet teleur. Hij bracht een stevige stelling: "the future of digital preservation lies with Google" en stelde daarbij natuurlijk meteen de vraag of dit nu ook de bedoeling is... Het argument was vrij eenvoudig: Google centraliseert op het web. Steeds meer mensen, bedrijven en ook overheden maken gebruik van de diensten van Google en slaan hun informatie op in de cloud. Dit is op zich geen probleem, maar betekent wel dat het Google is die deze informatie beheert en behoudt. En Google heeft terecht andere belangen. Bailey stelde dan ook dat wij onze verantwoordelijkheid moesten nemen in de cloud... Hoe we dat gaan doen? Houd zijn blog maar in de gaten.

De dag eindigde met een galadiner mét dresscode.

Het eten was heerlijk, maar de traditionele jodelmuziek had voor mij niet gehoeven. Maar gelukkig overheerste de gezelligheid. Na het diner ben ik met een aantal Vlaamse collega's door de stad gaan wandelen en hebben we een aantal prangende archiefkwesties opgelost onder het genot van enkele welgeplaatste pressions.